Obowiązki właścicieli rejestrowych obiektów zabytkowych lub obszarów objętych ochroną konserwatorską dotyczących warunków uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków określa szczegółowo ww. ustawa oraz rozporządzenie w sprawie prowadzenia prac konserwatorskich, prac restauratorskich, robót budowlanych, badań konserwatorskich, badań archeologicznych i innych działań przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków.

Każdy rodzaj prac wykonywanych w obiekcie zabytkowym wymaga zgody Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, wydawanej w formie decyzji administracyjnej pozwolenia na określone prace, także na prowadzenie badań.

Obowiązki właściciela obiektu zabytkowego, jako inwestora, wynikają z art. 36a ww. ustawy, który zobowiązuje do zapewnienia kierowania takimi pracami przez osoby spełniające wymagania ustawy, tj. art. 37a ust. 1 i 2, art. 37b ust. 1 i 3, art. 37d ust. 1 albo art. 37e ust. 1. Obowiązek ten dotyczy także nadzoru inwestorskiego nad robotami (art. 37c).

Nadzór konserwatorski to szczególna forma nadzoru inwestorskiego sprawowanego w obiektach zabytkowych nad prowadzonymi pracami konserwatorskimi oraz robotami budowlanymi, w tym kontrolę zgodności prowadzonych prac konserwatorskich oraz robót budowlanych z wydanymi pozwoleniami konserwatorskimi, uzgodnioną dokumentacją, programami konserwatorskimi, projektami budowlanymi, sztuką konserwatorską oraz ustawą o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

Jest to wobec tego kompleksowa kontrola realizowanych prac pod kątem projektu budowlanego, pozwolenia konserwatorskiego, pozwolenia na budowę, zgodności z zasadami wiedzy technicznej oraz wszelkimi przepisami prawnymi.